NaTaCuSo

Dân gian mình có câu: "Nghề nào cũng có cái nghiệp riêng". Cái nghề smart home của tui cũng vậy, lắm khi gặp những chuyện tréo ngoe, cười ra nước mắt mà cũng thấm thía cái tình người, cái sự bất ngờ trong cuộc sống.

Bữa đó, tui đang ngồi nhâm nhi ly cà phê đá với ông Chín ở đầu ấp, bỗng điện thoại reo. Một giọng phụ nữ nghe lạ hoắc, ở tận Sài Gòn, gọi tui. Cô ấy nói: "Dạ, em nghe bạn bè giới thiệu, nói anh Hai Liêm làm đồ thông minh hay lắm. Em có một cái nhà ở quê, nhờ anh xuống lắp đặt giúp em."

Tui hỏi: "Cô muốn lắp đặt hệ thống tự động hóa nào?". Cô nói: "Dạ, không cần tự động gì hết, anh chỉ cần lắp cái chuông cửa với một cái camera trong nhà. Mà camera anh phải lắp chỗ không ai thấy, không ai biết."

Tui ngạc nhiên: "Vậy sao gọi là nhà thông minh?". Cô ấy trầm ngâm một lúc, rồi nói: "Dạ, nhà em có má với em trai. Em trai em thì ngây ngô từ nhỏ, má em thì già yếu rồi. Em muốn lắp camera để theo dõi, xem hai mẹ con có an toàn không, có cần giúp đỡ gì không."

Tui nghe mà lòng chùng xuống. Hóa ra, cái "nhà thông minh" mà cô ấy muốn không phải là đèn tự sáng, quạt tự quay, mà là một ngôi nhà của tình yêu thương, của sự quan tâm thầm lặng. Tui liền nhận lời, không chút đắn đo.

Tui về nhà, gom hết đồ nghề rồi xuống nhà cô ấy. Cái nhà ở quê, mái ngói rêu phong, đơn giản lắm. Tui ngồi nói chuyện với má của cô ấy. Bà cụ hiền lành, kể chuyện thằng con trai ngây ngô nhưng lúc nào cũng biết chăm sóc má. Tui lắng nghe, rồi lựa vị trí khuất, kín đáo nhất để lắp camera. Xong xuôi, tui chỉ cho cô ấy cách xem camera từ xa. Cô ấy nhìn vào màn hình điện thoại, thấy má đang ngồi đút cơm cho em trai, thấy hai mẹ con thủ thỉ chuyện trò. Cô ấy bật khóc, rồi nói: "Anh Hai Liêm ơi, em cảm ơn anh nhiều lắm. Giờ em an tâm rồi."

Bài học từ "nhà thông minh"

Cái nghề smart home của tui, đúng là lắp máy móc, nhưng nó lại dạy tui về cái tình, cái nghĩa nhiều lắm. Thường thì người ta nghĩ nhà thông minh là phải hiện đại, phải cao sang, nhưng đối với người mẹ già và người con ngây ngô kia, nhà thông minh chỉ đơn giản là sợi dây kết nối tình thương, là cái camera nhìn thấy nhau mỗi ngày.

Vậy nên, cái nghề của tui, tui đâu chỉ bán công nghệ. Tui bán sự an tâm, tui bán niềm tin, bán cả tình người trong từng món đồ điện tử. Cái triết lý mà tui học được là cái gì xuất phát từ trái tim thì sẽ chạm tới trái tim.

Nếu bà con có cần gì về nhà thông minh, dù là để làm nhà thông minh hay chỉ để làm một cái gì đó đơn giản mà ý nghĩa, cứ gọi tui Hai Liêm. Tui ở ấp Đôi Ma, xã Gia Thuận, Đồng Tháp. Số điện thoại của tui là 0902633999, có Zalo, Whatsapp luôn. Tui nhận tư vấn, thiết kế, thi công lắp đặt, bảo trì, sửa chữa các đồ dùng thông minh trong dân dụng. Mà dù bà con có mua đồ của ai đi chăng nữa, cứ gọi tui, tui qua làm tính công thôi, chớ hổng có ép buộc gì đâu. Quan trọng là bà con vui, bà con tin, vậy là tui mừng rồi.

CHƯƠNG 4: CÁC GIAO THỨC KẾT NỐI TRONG HỆ SINH THÁI NHÀ THÔNG MINH

4.1. Tổng quan về các giao thức kết nối:

Các thiết bị thông minh cần một phương thức để giao tiếp với nhau và với bộ điều khiển trung tâm. Các giao thức kết nối (connectivity protocols) chính là "ngôn ngữ" mà chúng sử dụng để trao đổi dữ liệu. Việc lựa chọn giao thức phù hợp là yếu tố then chốt để xây dựng một hệ thống nhà thông minh ổn định, hiệu quả và có khả năng mở rộng. Trên thị trường hiện nay, bốn giao thức phổ biến nhất là Wi-Fi, Bluetooth, Zigbee và Z-Wave. Mỗi giao thức đều có những ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các ứng dụng khác nhau.

4.2. Phân tích chi tiết các giao thức

4.2.1. Wi-Fi

Wi-Fi là giao thức quen thuộc nhất, sử dụng sóng vô tuyến để kết nối các thiết bị với mạng internet thông qua một bộ định tuyến (router) không dây.

Ưu điểm:

• Phổ biến và dễ sử dụng: Hầu hết các ngôi nhà đều đã có sẵn mạng Wi-Fi và các thiết bị có thể kết nối ngay lập tức mà không cần thêm bộ điều khiển trung tâm.
• Tốc độ cao: Phù hợp cho các thiết bị cần truyền tải lượng dữ liệu lớn như camera an ninh, TV thông minh hoặc loa thông minh.

Nhược điểm:

• Tiêu thụ năng lượng cao: Không lý tưởng cho các thiết bị chạy bằng pin như cảm biến, vì chúng sẽ nhanh hết pin.
• Tắc nghẽn mạng: Khi có quá nhiều thiết bị Wi-Fi hoạt động cùng lúc, tốc độ mạng có thể bị ảnh hưởng.

4.2.2. Bluetooth

Bluetooth là giao thức kết nối tầm ngắn, thường được sử dụng để ghép nối hai thiết bị với nhau (ví dụ: điện thoại và loa thông minh).

Ưu điểm:

• Tiết kiệm năng lượng: Bluetooth Low Energy (BLE) được tối ưu để hoạt động với các thiết bị pin nhỏ, tiêu thụ rất ít năng lượng.
• Kết nối trực tiếp: Không cần bộ định tuyến, kết nối dễ dàng và nhanh chóng.

Nhược điểm:

• Tầm phủ sóng hạn chế: Chỉ hoạt động hiệu quả trong phạm vi vài mét.
• Không tạo mạng lưới: Không thể tạo ra một mạng lưới (mesh network) để các thiết bị giao tiếp với nhau.

4.2.3. Zigbee

Zigbee là một trong những giao thức chuyên dụng cho nhà thông minh. Nó hoạt động dựa trên cấu trúc mạng lưới (mesh network).

Ưu điểm:

• Mạng lưới linh hoạt: Các thiết bị Zigbee có thể truyền tín hiệu qua lại, mở rộng tầm phủ sóng của cả hệ thống. Nếu một thiết bị hỏng, các thiết bị khác vẫn có thể tìm đường truyền thay thế.
• Tiết kiệm năng lượng: Lý tưởng cho các cảm biến, công tắc và các thiết bị nhỏ chạy bằng pin.
• Ít bị tắc nghẽn: Hoạt động trên dải tần khác với Wi-Fi, giúp tránh tình trạng nhiễu sóng.

Nhược điểm:

• Yêu cầu bộ điều khiển trung tâm: Cần một hub hoặc gateway chuyên dụng để kết nối các thiết bị Zigbee với mạng internet.

4.2.4. Z-Wave

Tương tự như Zigbee, Z-Wave cũng là một giao thức mạng lưới được thiết kế riêng cho nhà thông minh, nhưng hoạt động ở tần số thấp hơn.

Ưu điểm:

• Tầm phủ sóng rộng: Sóng Z-Wave có khả năng xuyên qua tường và vật cản tốt hơn so với Zigbee.
• Tương thích cao: Tất cả các thiết bị Z-Wave đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt, đảm bảo khả năng tương thích với nhau.
• Ít bị nhiễu sóng: Hoạt động ở tần số 908.42 MHz tại Mỹ và 868.42 MHz tại châu Âu, không bị ảnh hưởng bởi các thiết bị Wi-Fi và Bluetooth.

Nhược điểm:

• Yêu cầu bộ điều khiển trung tâm: Giống như Zigbee, cần một hub để điều khiển.
• Hạn chế về số lượng thiết bị: Mặc dù mạng lưới Z-Wave rất ổn định, nhưng số lượng thiết bị có thể kết nối trên một hệ thống thường thấp hơn Zigbee.

4.3. Bảng so sánh các giao thức kết nối

Câu hỏi ôn tập:

1.  Dựa vào bảng so sánh, hãy phân tích trường hợp nên sử dụng giao thức Wi-Fi thay vì Zigbee để điều khiển một bóng đèn thông minh.

2.  Trình bày lý do tại sao các thiết bị sử dụng Z-Wave lại ít bị nhiễu sóng hơn so với các thiết bị dùng Wi-Fi.

Lời kết và giới thiệu bài học tiếp theo:

Qua bài học này, chúng ta đã nắm vững các giao thức kết nối cốt lõi trong nhà thông minh. Tuy nhiên, việc lựa chọn thiết bị không chỉ dựa vào giao thức mà còn phụ thuộc vào nền tảng công nghệ và hệ sinh thái của từng nhà sản xuất.

Trong bài học tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá: "Các hệ sinh thái nhà thông minh phổ biến: Google Home, Apple HomeKit và Amazon Alexa" để hiểu rõ hơn về cách các nền tảng này hoạt động, những ưu điểm vượt trội và cách chúng ta có thể kết hợp chúng để tạo nên một ngôi nhà thông minh hoàn chỉnh.

Dưới đây là bài viết tiếp theo trong series giáo trình về thiết bị thông minh, tập trung vào các hệ sinh thái nhà thông minh phổ biến, đúng như bạn đã yêu cầu.

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THIẾT BỊ THÔNG MINH

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thiết bị thông minh

Thiết bị thông minh (Smart Device) là thuật ngữ dùng để chỉ các thiết bị điện tử có khả năng kết nối mạng, thu thập dữ liệu, xử lý thông tin và thực hiện các tác vụ tự động hoặc tương tác với người dùng một cách hiệu quả. Điểm khác biệt cốt lõi của một thiết bị thông minh so với thiết bị điện tử truyền thống là sự tích hợp của ba yếu tố chính: cảm biến, bộ xử lý và kết nối mạng. 

Các đặc điểm chính của thiết bị thông minh bao gồm:

• Tính kết nối (Connectivity): Có khả năng kết nối với mạng internet (Wi-Fi, Bluetooth, Zigbee, Z-Wave, 4G/5G) để trao đổi dữ liệu với các thiết bị khác hoặc với một máy chủ đám mây.
• Tính tự trị (Autonomy): Có thể hoạt động độc lập, tự động thực hiện các tác vụ theo lập trình hoặc dựa trên dữ liệu thu thập được từ cảm biến mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người.
• Tính tương tác (Interactivity): Cho phép người dùng điều khiển và tương tác thông qua các giao diện trực quan (ứng dụng trên điện thoại, màn hình cảm ứng) hoặc thông qua lệnh giọng nói.
• Tính cá nhân hóa (Personalization): Có khả năng học hỏi thói quen và sở thích của người dùng để đưa ra các đề xuất hoặc tùy chỉnh trải nghiệm.

1.2. Phân loại thiết bị thông minh

Thiết bị thông minh có thể được phân loại dựa trên chức năng và môi trường ứng dụng:

1.2.1. Thiết bị di động và đeo tay

Đây là nhóm thiết bị phổ biến nhất, thường đi kèm với người dùng.

• Điện thoại thông minh (Smartphone): Thiết bị trung tâm, hoạt động như một nền tảng điều khiển cho nhiều thiết bị thông minh khác.
• Đồng hồ thông minh (Smartwatch): Theo dõi sức khỏe (nhịp tim, giấc ngủ), nhận thông báo và hỗ trợ nghe gọi.
• Vòng đeo tay thông minh (Smartband): Tập trung vào chức năng theo dõi sức khỏe và thể thao cơ bản.
• Tai nghe thông minh: Tích hợp các tính năng như chống ồn chủ động và trợ lý ảo.

Chào các bạn, Liêm "vô duyên" đây! Hôm nay tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện không liên quan nhiều đến kỹ thuật hay kinh nghiệm, mà nó lại là một kỷ niệm dở khóc dở cười về sự hiểu lầm và những tình huống "ma ám" mà chúng tôi từng gặp phải.

Một lần, tôi nhận được cuộc gọi từ một khách hàng, giọng anh ấy đầy vẻ hoảng loạn. Anh bảo căn nhà mới lắp Smart Home của anh đang bị "ma ám". Đèn tự bật tắt, rèm cửa tự kéo lên, điều hòa cứ tự động tăng giảm nhiệt độ vào ban đêm, và thậm chí cả hệ thống âm thanh cũng tự phát nhạc lúc 3 giờ sáng.

Nghe thì có vẻ khó tin, nhưng tôi đã từng gặp nhiều lỗi hệ thống kỳ lạ. Tôi lập tức hẹn gặp anh ấy để kiểm tra. Khi đến nơi, căn nhà được thiết kế hiện đại, đầy đủ các thiết bị thông minh. Chủ nhà vẫn giữ vẻ mặt sợ sệt, kể lại những tình tiết "siêu nhiên" đã xảy ra. Anh ấy thề rằng anh đã tắt tất cả các thiết bị trước khi đi ngủ, nhưng chúng vẫn hoạt động một cách "bí ẩn".

Tôi bắt đầu quá trình kiểm tra. Tôi lục soát từng thiết bị, xem xét các cảm biến chuyển động và nhiệt độ. Tất cả đều hoạt động bình thường, không có dấu hiệu lỗi.

Khi tôi đang bối rối, thì vợ anh ấy từ bếp đi ra, trên tay cầm một chiếc iPad. Cô ấy hỏi: "Anh xem giúp em, cái app điều khiển này nó cứ tự động chạy lung tung thế nào ấy, em không biết làm thế nào để tắt nó đi nữa." Nhìn vào màn hình, tôi mới vỡ lẽ. Hóa ra, vợ anh ấy đã vô tình cài đặt một loạt các "ngữ cảnh tự động" mà không hề hay biết.

Ví dụ, một "ngữ cảnh" có tên "Chào buổi sáng" được lập trình để tự động bật đèn, mở rèm và bật nhạc nhẹ vào lúc 6 giờ sáng. Một "ngữ cảnh" khác lại được thiết lập để điều chỉnh điều hòa theo nhiệt độ phòng, và một "ngữ cảnh" "Đón khách" lại tự động bật tất cả đèn. Những ngữ cảnh này đã được kích hoạt, và hệ thống cứ thế hoạt động đúng như những gì đã được lập trình sẵn.

Hóa ra, "con ma" trong căn nhà không phải là một thế lực siêu nhiên nào cả, mà chính là những thiết lập tự động được tạo ra một cách vô ý.

Tôi đã dành cả buổi chiều để giải thích cho hai vợ chồng về cách hoạt động của các ngữ cảnh này, hướng dẫn họ cách tắt, bật, và thậm chí là tùy chỉnh chúng theo ý muốn. Cả hai vợ chồng đều cười phá lên vì sự ngớ ngẩn của chính mình. Anh chồng thì từ vẻ mặt lo sợ chuyển sang ngại ngùng, còn cô vợ thì lại tỏ ra thích thú với những gì Smart Home có thể làm được.

Câu chuyện này nhắc nhở tôi rằng, đôi khi vấn đề không phải ở thiết bị hay lỗi kỹ thuật, mà là ở sự thiếu hiểu biết của người dùng. Một hệ thống Smart Home chỉ thực sự thông minh khi người sử dụng hiểu và làm chủ được nó.

Bài Học Kinh Nghiệm:

Trong cuộc sống, rất nhiều vấn đề phức tạp mà chúng ta gặp phải thực chất lại có nguyên nhân từ những điều rất đơn giản, thậm chí là từ chính sự thiếu hiểu biết của bản thân. 

Thay vì lo sợ và tìm kiếm những lý do xa vời, hãy bình tĩnh phân tích và tìm hiểu cặn kẽ. Đôi khi, "con ma" duy nhất mà chúng ta cần đối mặt chính là sự mơ hồ trong nhận thức của chính mình. 

Sự minh bạch và kiến thức sẽ luôn là chìa khóa để giải quyết mọi rắc rối.

Chào các bạn, Liêm "vô duyên" đây. Hôm nay, tôi muốn chia sẻ một câu chuyện mà mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn thấy một chút... "lạnh sống lưng". Đó là khi tôi và đội ngũ của mình được mời đến để "giải cứu" một dự án Smart Home đã bị bỏ dở, một công trình mà khách hàng ví von là "con tàu đắm". Nó không chỉ kiểm tra kỹ năng chuyên môn, mà còn là thử thách về sự kiên nhẫn và khả năng xử lý tình huống.

Dự án này là một căn penthouse sang trọng ở một khu chung cư cao cấp tại TP.HCM. Khách hàng là một Việt kiều mới về nước, anh ấy muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo. Ban đầu, anh thuê một đội thợ khác, nhưng sau vài tháng thi công, mọi thứ trở nên hỗn độn. Dây điện chằng chịt, thiết bị lắp đặt sai vị trí, phần mềm thì lỗi liên tục, và quan trọng nhất là không một hệ thống nào hoạt động đúng như mong muốn. Đội thợ cũ đã bỏ ngang, để lại một mớ bòng bong.

Khi tôi và đội ngũ đến khảo sát, cảnh tượng thật sự làm tôi choáng váng. Căn penthouse rộng lớn, đáng lẽ phải là biểu tượng của sự tiện nghi, lại giống như một bãi chiến trường. Những sợi cáp mạng, cáp điện bị cắt cụt lủng lẳng từ trần nhà, tường thì lỗ chỗ vết đục, và bảng điện trung tâm trông như một tổ ong vò vẽ.

Thậm chí, một số thiết bị còn bị lắp ngược hoặc không đúng chuẩn, tiềm ẩn nguy cơ chập cháy. Khách hàng đã mất niềm tin hoàn toàn, anh ấy nhìn tôi với ánh mắt vừa dò xét, vừa tuyệt vọng.

Nhiệm vụ của chúng tôi không chỉ là sửa chữa, mà là xây dựng lại niềm tin. Đầu tiên, chúng tôi phải "giải mã" mớ hỗn độn đó. Không có sơ đồ nào rõ ràng, chúng tôi phải lần mò từng sợi dây, từng kết nối, vẽ lại bản đồ hệ thống từ đầu. Có những ngày, cả đội phải làm việc đến tận khuya, bò trên sàn nhà, chui rúc vào các khe tường để kiểm tra từng mối nối.

Thử thách lớn nhất là tìm ra lỗi trong hệ thống phần mềm đã được lập trình sẵn nhưng không hoạt động. Các đoạn mã bị viết chồng chéo, không tuân thủ bất kỳ nguyên tắc nào. Chúng tôi phải gỡ bỏ hoàn toàn, sau đó lập trình lại từ đầu, đồng thời phối hợp với nhà cung cấp thiết bị để đảm bảo tính tương thích.

Có lần, khi đang kiểm tra hệ thống điều khiển rèm tự động, một sợi dây bị lỏng đã gây ra chập điện nhỏ, làm mất điện cục bộ. Dù đã cẩn thận, nhưng những sai sót từ đội ngũ trước đó luôn rình rập, khiến công việc trở nên khó khăn gấp bội.

 Tôi nhận ra, việc sửa chữa một công trình lỗi còn khó hơn nhiều so với việc bắt đầu từ con số 0. Nó đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và khả năng suy luận như một thám tử.

Sau gần một tháng ròng rã, cuối cùng, chúng tôi cũng đã đưa "con tàu đắm" trở về bến. Các hệ thống chiếu sáng, điều hòa, an ninh, rèm cửa, âm thanh... tất cả đều hoạt động trơn tru và hoàn hảo. Ngày bàn giao, tôi thấy ánh mắt rạng rỡ của khách hàng, một nụ cười mãn nguyện hiện rõ trên gương mặt anh ấy. Anh bắt tay tôi thật chặt và nói: "Cảm ơn anh và đội ngũ. Các bạn không chỉ sửa căn nhà, mà còn sửa lại niềm tin của tôi."

Khoảnh khắc đó, mọi mệt mỏi đều tan biến. Nó nhắc nhở tôi rằng, đôi khi, công việc của chúng ta không chỉ là lắp đặt thiết bị, mà còn là mang đến giải pháp, mang đến sự an tâm và niềm hạnh phúc cho khách hàng.

Bài Học Kinh Nghiệm:

Trong cuộc sống, chúng ta không thể tránh khỏi những lúc phải đối mặt với "mớ bòng bong" do người khác để lại, hoặc thậm chí là do chính mình gây ra. 

Điều quan trọng không phải là than vãn về quá khứ, mà là dũng cảm đối mặt, kiên trì phân tích vấn đề và tìm ra giải pháp. 

Tinh thần trách nhiệm, sự tỉ mỉ và khả năng làm việc nhóm là những yếu tố then chốt để "giải cứu" mọi tình huống khó khăn, biến thách thức thành cơ hội để khẳng định giá trị của bản thân. Bởi lẽ, sau cơn mưa, cầu vồng sẽ hiện ra, và sau những nỗ lực, thành quả ngọt ngào sẽ đến.

Chào các bạn, Liêm "vô duyên" đã trở lại rồi đây! Sau những bài học về sự khiêm tốn, về tầm quan trọng của giao tiếp, hôm nay tôi sẽ kể cho các bạn nghe một câu chuyện khác, một dự án tưởng chừng đơn giản nhưng lại ẩn chứa vô vàn bất ngờ, buộc tôi phải vận dụng tất cả sự linh hoạt của mình. Đôi khi, nghề này không chỉ cần kiến thức, mà còn cần cả... "tâm linh" nữa!

Dự án lần này là cải tạo một căn nhà phố cổ ở khu trung tâm, được xây dựng từ thời Pháp thuộc. Khách hàng là một kiến trúc sư, anh ấy muốn giữ lại gần như nguyên vẹn kiến trúc cổ kính bên ngoài và một phần nội thất, nhưng lại muốn "nhồi nhét" vào đó tất cả những tiện ích Smart Home hiện đại nhất. Nghe thì có vẻ thách thức, nhưng với kinh nghiệm của mình, tôi nghĩ "chuyện nhỏ".

Tôi đã lên kế hoạch chi tiết, khảo sát kỹ lưỡng hệ thống điện nước cũ, tính toán mọi đường dây, vị trí đặt cảm biến sao cho không ảnh hưởng đến vẻ đẹp hoài cổ của căn nhà. Tôi tự tin rằng mình đã lường trước được mọi thứ.

Nhưng rồi, công việc bắt đầu hé lộ những điều bất ngờ. Khi chúng tôi bắt đầu khoan đục tường để đi dây âm, những bức tường gạch cũ kỹ từ trăm năm trước không hề chịu hợp tác. Gạch vỡ vụn, vữa rơi lả tả, lộ ra những mảng tường rỗng ruột không hề có trong bất kỳ bản vẽ nào. Dây điện không thể đi theo đường thẳng như dự kiến.

 Thậm chí, ở một vài vị trí, chúng tôi còn phát hiện ra những đường ống nước bằng chì đã bị rò rỉ âm ỉ từ rất lâu, mà nếu không đụng vào thì không ai biết.

Kế hoạch ban đầu của tôi hoàn toàn bị phá sản. Mỗi ngày đi làm là một ngày "giải đố". Chúng tôi phải liên tục điều chỉnh, tìm ra những phương án đi dây vòng, đục đẽo nhẹ nhàng nhất có thể để không làm sập cả mảng tường. Có những lúc, cả đội phải ngồi lại giữa đống đổ nát, nhìn nhau thở dài. Khách hàng thì sốt ruột vì tiến độ chậm.

Tôi nhớ có lần, chúng tôi đang cố gắng luồn một sợi cáp mạng qua một khe tường hẹp, nhưng luồn mãi không được. Đến tối, tôi nằm trằn trọc nghĩ cách. Sáng hôm sau, một anh thợ lớn tuổi trong đội, người đã có kinh nghiệm hàng chục năm trong nghề cải tạo nhà cũ, mang đến một sợi dây kẽm nhỏ và một... viên bi ve. Anh cột sợi dây kẽm vào viên bi, thả từ trên xuống, rồi dùng nam châm hút viên bi ra ở đầu dưới. Thật bất ngờ, sợi dây cáp đã được luồn qua một cách thần kỳ! Tôi vừa ngạc nhiên vừa ngưỡng mộ sự khéo léo và kinh nghiệm của người đi trước.

Dự án đó kéo dài hơn dự kiến gần hai tuần, nhưng cuối cùng cũng hoàn thành. Căn nhà cổ kính bên ngoài vẫn giữ được vẻ đẹp riêng, nhưng bên trong đã trở thành một tổ ấm hiện đại, thông minh với ánh sáng tự động, rèm cửa điều khiển bằng giọng nói và hệ thống an ninh tối tân. Khách hàng rất hài lòng, và tôi cũng thở phào nhẹ nhõm.

Chuyện này đã dạy tôi rằng, dù bạn có tính toán kỹ lưỡng đến đâu, thì cuộc sống vẫn luôn ẩn chứa những điều bất ngờ. Đặc biệt là khi bạn làm việc với những thứ đã có "tuổi đời", chúng luôn có những câu chuyện riêng, những bí mật riêng.

Bài Học Kinh Nghiệm:

Trong cuộc sống, không phải lúc nào mọi chuyện cũng diễn ra theo đúng kế hoạch. Kế hoạch chỉ là kim chỉ nam, còn sự linh hoạt và khả năng ứng biến mới là yếu tố quyết định sự thành công. 

Đôi khi, những giải pháp đơn giản nhất, đến từ kinh nghiệm của người đi trước, lại là chìa khóa để vượt qua những khó khăn tưởng chừng không thể. 

Hãy luôn chuẩn bị tinh thần cho những điều bất ngờ, và đừng ngại học hỏi từ mọi nguồn, bởi vì mỗi thách thức đều là một cơ hội để chúng ta trở nên khôn ngoan hơn.

Chào bạn, vẫn là Liêm "vô duyên" với những câu chuyện "vô duyên" đây. 

Tuần trước, chúng ta đã nói về cú vấp đầu đời, về sự khiêm tốn. 

Hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện khác, về một bài học mà tôi phải mất rất nhiều thời gian mới ngộ ra: đôi khi, vấn đề không nằm ở kỹ thuật, mà nằm ở cách chúng ta giao tiếp.

Nghề Smart Home này, không chỉ đơn thuần là cắm dây, lập trình. Nó còn là việc đọc vị tâm lý khách hàng, là làm sao để hiện thực hóa cái "muốn" của họ thành cái "có". Và đôi khi, cái "muốn" đó lại mâu thuẫn ngay cả trong chính lời nói của họ.

Lần đó, tôi nhận dự án thiết kế và thi công hệ thống chiếu sáng thông minh cho một căn biệt thự ở khu Thảo Điền, Quận 2. Chủ nhà là một cặp vợ chồng trẻ, cực kỳ hiện đại và có gu thẩm mỹ cao. Vấn đề bắt đầu khi tôi trình bày bản vẽ thiết kế.

Người chồng muốn hệ thống chiếu sáng phải thật mạnh mẽ, rực rỡ, có thể biến căn nhà thành một sàn diễn ánh sáng hoành tráng mỗi khi có tiệc tùng. Anh ấy yêu thích sự phô trương, năng động. 

Trong khi đó, người vợ lại mong muốn một không gian ấm cúng, nhẹ nhàng, với ánh sáng dịu nhẹ, tạo cảm giác thư thái như một spa tại gia. Cô ấy thích sự tinh tế, riêng tư.

Hai "cái tôi" đối lập, và tôi, người thợ, trở thành trọng tài bất đắc dĩ. Tôi đã cố gắng dung hòa, đưa ra các phương án điều chỉnh độ sáng, đổi màu linh hoạt. Nhưng mỗi lần tôi đưa ra giải pháp, cả hai lại lắc đầu. Người chồng chê quá "hiền", người vợ lại bảo quá "chói". Tôi đứng giữa hai làn đạn, cảm thấy bất lực. Kỹ thuật thì tôi nắm rõ, nhưng làm sao để làm hài lòng cả hai khi họ còn chưa tự làm hài lòng chính mình?

Tôi nhận ra rằng, vấn đề không phải ở chỗ tôi không biết cách thiết kế, mà là ở chỗ tôi chưa thực sự lắng nghe sâu sắc điều họ muốn, và quan trọng hơn, tôi chưa giúp họ hiểu rõ điều họ thực sự cần. Tôi đã quá tập trung vào "làm" mà quên mất "hiểu".

Cuối cùng, tôi quyết định tạm dừng buổi họp, mời hai vợ chồng ngồi lại, không phải để nói về đèn đóm nữa, mà để nói về... phong cách sống của họ. Tôi hỏi họ về những khoảnh khắc yêu thích trong ngôi nhà, về cách họ muốn cảm nhận không gian này mỗi ngày.

Và rồi, câu trả lời bắt đầu hé lộ. Người chồng thích sự sôi động vào cuối tuần, nhưng lại cần sự tập trung khi làm việc. Người vợ thích sự thư thái vào buổi tối, nhưng lại cần ánh sáng rõ ràng khi đọc sách. Hóa ra, họ không hề mâu thuẫn, họ chỉ có những nhu cầu khác nhau vào những thời điểm khác nhau.

Bài học lớn nhất mà tôi rút ra từ lần đó là: một hệ thống Smart Home không phải chỉ để thực hiện lệnh, mà là để phục vụ cuộc sống. Và để phục vụ tốt nhất, người thợ không chỉ cần giỏi kỹ thuật, mà còn phải là một người lắng nghe, một người thấu hiểu và thậm chí là một "người phiên dịch" giúp khách hàng tìm ra tiếng nói chung của chính họ.

Bài Học Kinh Nghiệm:

Trong cuộc sống và công việc, đôi khi rào cản lớn nhất không phải là vấn đề kỹ thuật hay năng lực, mà là sự thiếu thấu hiểu. 

Mỗi người đều có những mong muốn, những góc nhìn riêng. Thay vì cố gắng áp đặt giải pháp, hãy dành thời gian lắng nghe và đặt mình vào vị trí của người khác. 

Khi chúng ta thực sự hiểu được nhu cầu sâu xa, mọi vấn đề sẽ trở nên dễ dàng hơn. Giao tiếp hiệu quả không chỉ là truyền tải thông tin, mà còn là kết nối những "cái tôi" lại với nhau, tạo ra một sự đồng điệu.

Chào các bạn, lại là Liêm "vô duyên" đây. Hôm nay, Liêm sẽ kể cho các bạn nghe một câu chuyện, một cú vấp nhớ đời trong hành trình 10 năm theo đuổi nghề Smart Home. Nó không chỉ là thất bại của một người thợ, mà còn là bài học đầu tiên về sự khiêm tốn.

Khi mới vào nghề, tôi luôn tự tin rằng mình có thể giải quyết mọi vấn đề. Kiến thức vững vàng, tay nghề điêu luyện, tôi hừng hực khí thế như một võ sĩ chuẩn bị bước lên sàn đấu. Dù biệt danh "vô duyên" gắn liền với tôi, nhưng về mặt kỹ thuật, tôi tin mình không hề vô duyên.

Nhớ một lần, tôi được giao thi công một căn biệt thự triệu đô ở quận 2. Chủ nhà là một doanh nhân thành đạt, yêu cầu khắt khe đến từng chi tiết. Dự án bao gồm hệ thống chiếu sáng thông minh, rèm tự động, và đặc biệt là hệ thống an ninh phức tạp. Mọi thứ đều được lên kế hoạch hoàn hảo.

Nhưng rồi, sự tự tin thái quá đã đẩy tôi vào một tình huống trớ trêu. Khi lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng, tôi đã mắc một lỗi ngớ ngẩn. Thay vì cẩn thận kiểm tra lại sơ đồ dây dẫn, tôi lại chủ quan dựa vào kinh nghiệm và lắp đặt theo cảm tính. Tôi tin rằng mọi thứ đều ổn, chỉ cần cắm vào là chạy.

Ngày bàn giao, tất cả các thiết bị khác đều hoạt động trơn tru. Nhưng khi chủ nhà bấm nút kích hoạt hệ thống chiếu sáng, một nửa căn nhà vẫn chìm trong bóng tối. Sự cố đó làm tôi cứng họng. Nụ cười trên môi chủ nhà tắt ngấm. Mồ hôi tôi đổ ra như tắm. Lỗi không phải do thiết bị, mà do chính sự tắc trách của tôi.

Đêm đó, tôi thức trắng để tìm hiểu nguyên nhân. Tôi phát hiện ra mình đã nhầm lẫn sơ đồ dây dẫn, khiến tín hiệu không được truyền đi đúng cách. Thất bại đó như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự ngạo mạn của tôi. Cuối cùng, tôi phải quay lại và sửa chữa, mất thêm một ngày công và chịu sự thất vọng của khách hàng.

Sau này, chủ nhà có nói với tôi: "Anh Liêm, người ta vấp ngã rồi mới trưởng thành. Quan trọng là sau cú ngã, mình có đứng dậy và sửa sai hay không". Câu nói đó đã theo tôi suốt 10 năm làm nghề. Nó nhắc nhở tôi rằng, dù bạn tài giỏi đến đâu, sự tỉ mỉ và khiêm tốn vẫn là chìa khóa của sự thành công.

Bài Học Kinh Nghiệm:

Cuộc sống cũng giống như một công trình xây dựng. Có lúc, sự tự tin thái quá sẽ khiến chúng ta bỏ qua những chi tiết nhỏ nhặt, để rồi vấp ngã ngay trên chính con đường mình tạo ra. 

Sự khiêm tốn không phải là yếu đuối, mà là sức mạnh giúp ta nhận ra khuyết điểm và không ngừng hoàn thiện bản thân. 

Hãy luôn nhớ rằng, một người thợ giỏi không chỉ có đôi tay tài hoa, mà còn có một trái tim biết lắng nghe và một cái đầu biết cúi mình học hỏi.

Sau sự cố với chiếc rèm cửa, biệt danh "vô duyên" của tôi lại càng được anh em trong nghề gọi to hơn. Dù vậy, tôi không hề nản lòng. Cái nghề này, nếu không có chút "duyên" thì cũng phải có cái "liều" để dấn thân. Và cái liều đó đã đưa tôi đến một dự án đầy thử thách: ngôi nhà của một vị giáo sư về công nghệ thông tin.

Vị giáo sư là một người rất cởi mở, ông muốn một ngôi nhà không chỉ thông minh mà còn phải "giao tiếp" được với chủ nhân. Ông đặc biệt quan tâm đến chiếc tủ lạnh thông minh, thứ ông tin rằng sẽ trở thành "trợ lý ẩm thực" đắc lực. Chiếc tủ lạnh có màn hình cảm ứng lớn, có thể nhận diện thực phẩm, gợi ý công thức và thậm chí là tự động đặt hàng online khi sắp hết đồ. Tôi đã dành cả tuần để tinh chỉnh mọi thứ, từ việc tích hợp nó với hệ thống nhà thông minh đến cài đặt các thuật toán cá nhân hóa dựa trên thói quen ăn uống của gia đình.

Ngày bàn giao, mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ. Ánh sáng, âm thanh, an ninh... đều hoạt động hoàn hảo. Cuối cùng, đến màn "kiểm tra" chiếc tủ lạnh. Vị giáo sư đứng trước nó, mỉm cười: "Tôi muốn ăn món bún chả Hà Nội, xem thử 'trợ lý' của chúng ta có đủ thông minh không nào."

Tôi mỉm cười, tự tin. Bún chả là món ăn phức tạp, đòi hỏi nhiều nguyên liệu, và tôi đã lập trình sẵn để chiếc tủ lạnh có thể đưa ra gợi ý, sau đó tự động lập danh sách mua sắm. Tôi chờ đợi một lời thoại đầy thông minh, kiểu như "Xin chào, tôi đã tìm thấy công thức bún chả tuyệt vời cho bạn. Các nguyên liệu cần có là..."

Nhưng không. Màn hình chiếc tủ lạnh nhấp nháy, rồi bỗng phát ra một giọng nói máy móc: "Hệ thống phát hiện thiếu nguyên liệu thịt lợn, nem, bún, rau sống, nước mắm, tỏi, ớt..." Giọng nói đó cứ lặp đi lặp lại một cách đều đặn, như một chiếc máy hỏng. Cả tôi và vị giáo sư đều ngạc nhiên. Ông nhìn tôi, rồi nhìn chiếc tủ lạnh, nháy mắt: "Có vẻ như trợ lý của tôi đang... 'đòi' ăn đấy."

Tôi vội vàng kiểm tra lại hệ thống. Hóa ra, tôi đã vô tình cài đặt một chức năng cảnh báo quá nhạy cảm. Vì tủ lạnh hoàn toàn trống không khi tôi bàn giao, hệ thống đã nhận diện "thiếu mọi thứ" và bật chế độ báo động khẩn cấp, liên tục lặp lại danh sách nguyên liệu cần mua. Trí thông minh nhân tạo, trong trường hợp này, đã trở thành một trò đùa đầy "vô duyên" của chiếc tủ lạnh.

Chúng tôi đã cười rất lớn. Sau đó, tôi nhanh chóng khắc phục lỗi và giải thích cho vị giáo sư. Ông không hề trách tôi, mà còn coi đó là một bài học thú vị về sự "phản kháng" của công nghệ.

Bài học kinh nghiệm:

Đôi khi, sự thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là một điểm dừng để ta nhìn lại và nhận ra những điều nhỏ bé, những sai sót tưởng chừng không đáng có. 

Công nghệ, dù hiện đại đến đâu, cũng chỉ là công cụ. Trí tuệ và sự tinh tế trong cách chúng ta sử dụng nó mới là điều quan trọng. 

Giống như việc một chiếc tủ lạnh thông minh vẫn cần sự thấu hiểu của con người để trở nên hữu ích, cuộc sống cũng vậy. Đừng để công nghệ làm mất đi sự kết nối và cảm xúc của chúng ta.

Có ai đó từng nói, cuộc đời người thợ đôi khi không chỉ được đo bằng những công trình thành công, mà còn bằng những lần vấp ngã nhớ đời. Với biệt danh "vô duyên" mà anh em trong nghề đặt cho, tôi – Phạm Minh Liêm, người đã lăn lộn hơn 10 năm với đủ loại thiết bị thông minh – đã trải qua không ít những khoảnh khắc như thế. 

Hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe về một câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt, nhưng lại là một bài học sâu sắc mà tôi không bao giờ quên.

Năm ấy, tôi nhận một dự án lắp đặt hệ thống Smart Home cho căn penthouse của một nữ doanh nhân thành đạt. Chị là người cực kỳ tỉ mỉ và yêu cầu cao về thẩm mỹ. Mọi thứ đều phải hoàn hảo, từ hệ thống chiếu sáng, âm thanh cho đến từng chiếc rèm cửa. Tôi đặc biệt tâm đắc với hệ thống rèm thông minh ở phòng khách. Tôi đã tính toán rất kỹ lưỡng, từ động cơ chạy êm đến cảm biến ánh sáng, đảm bảo rằng chiếc rèm sẽ tự động mở ra chào đón bình minh và nhẹ nhàng khép lại khi hoàng hôn buông xuống, tạo nên một không gian sống đầy thi vị.

Ngày bàn giao, chị chủ nhà mời bạn bè đến tham quan. Đó là khoảnh khắc đáng tự hào nhất của tôi. Chị hào hứng giới thiệu từng chức năng một, và cuối cùng, chị đưa tay ra hiệu cho tôi để trình diễn "màn chốt hạ" ấn tượng nhất: chiếc rèm thông minh. Chị nở nụ cười rạng rỡ, giọng nói đầy tự tin: "Chị muốn rèm tự động kéo ra để mọi người chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố."

Tôi, với vẻ mặt đầy tự tin của một người thợ đã làm nghề 10 năm, bấm nút trên điện thoại. Chiếc rèm khẽ run lên, nhưng thay vì từ từ mở ra, nó chỉ nhích được vài centimet rồi đột ngột dừng lại. Tiếng động cơ nghe rất kỳ lạ, như một lời than thở yếu ớt. Một vài người bạn của chị chủ nhà đưa mắt nhìn nhau, rồi quay sang nhìn tôi, ánh mắt đầy vẻ nghi vấn. Tôi cố gắng bấm lại vài lần, rồi kiểm tra lại ứng dụng, nhưng chiếc rèm vẫn bất động.

Không khí trong phòng đột nhiên chùng xuống. Nụ cười trên môi chị chủ nhà vụt tắt. Tôi có thể cảm nhận được sự thất vọng từ ánh mắt của chị. Với biệt danh "vô duyên," tôi cố gắng chữa cháy bằng một câu nói đùa: "Chắc chiếc rèm này cũng như em, hay giận dỗi bất chợt!" Nhưng câu nói đó lại khiến không khí càng thêm gượng gạo. Tôi biết, trong nghề này, không phải lúc nào sự hài hước cũng là liều thuốc hữu hiệu.

Đến khi mọi người đã về, tôi ngồi lại với chị chủ nhà, ánh mắt đầy xin lỗi. Chị chỉ nhẹ nhàng nói: "Không sao đâu, em kiểm tra lại giúp chị nhé." Lời nói đó càng khiến tôi cảm thấy áy náy. Sau khi kiểm tra mọi thứ, từ đường truyền Wi-Fi đến cài đặt ứng dụng, tôi cuối cùng cũng phát hiện ra nguyên nhân. Đó không phải là một lỗi kỹ thuật phức tạp, mà chỉ là một sợi cáp nguồn nhỏ bị lỏng, tuột ra khỏi động cơ khi chiếc rèm bị rung nhẹ lúc tôi lau bụi. Một lỗi sơ đẳng, nhưng lại gây ra một sự cố lớn.

Tôi đã sửa xong ngay lập tức và hệ thống hoạt động trơn tru trở lại, nhưng bài học về sự thất bại hôm đó vẫn còn đọng mãi trong tôi.

Bài học kinh nghiệm:

Trong cuộc sống, giống như chiếc rèm thông minh kia, những vấn đề lớn nhất đôi khi lại bắt nguồn từ những chi tiết nhỏ nhất, bị ta vô tình bỏ qua. Sự thất bại không đến từ một cú vấp ngã lớn, mà có thể là kết quả của việc ta lơ là với những điều cơ bản nhất, tưởng chừng như không đáng để tâm.

Sự tỉ mỉ, cẩn thận trong từng việc nhỏ không chỉ đảm bảo kết quả tốt, mà còn thể hiện sự tôn trọng với công việc và với người khác. Hãy luôn nhớ rằng, dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, sự chuyên nghiệp và cái tâm của người thợ vẫn là yếu tố quyết định giá trị của sản phẩm.

Trong mười năm làm nghề, tôi không chỉ lắp đặt, mà còn bảo trì. Có những hệ thống tôi lắp từ những ngày đầu, giờ đã cũ kỹ, hỏng hóc. Và một trong những lần bảo trì như thế, tôi nhận ra, giá trị của một người thợ không chỉ nằm ở những gì anh ta tạo ra, mà còn ở cách anh ta bảo vệ những giá trị ấy.

Căn nhà này thuộc về một cặp vợ chồng trẻ. Ngày đó, họ vừa cưới nhau, đầy hoài bão và hạnh phúc. Tôi đã giúp họ biến căn nhà thành một tổ ấm thông minh, đầy đủ tiện nghi. Giờ đây, sau năm năm, tôi quay lại. Căn nhà vẫn đẹp, nhưng không khí có vẻ lặng lẽ hơn. Hai vợ chồng không còn cười nói nhiều như trước.

Họ gọi tôi đến vì hệ thống chiếu sáng tự động trong phòng khách gặp trục trặc. Khi tôi đang kiểm tra, người vợ nói: "Cái này là hệ thống cũ rồi, anh có thể thay mới hoàn toàn không? Nó cũng không còn hợp thời nữa."

Người chồng ngồi im lặng, nhưng ánh mắt anh ta lại nhìn vào hệ thống cũ với một nỗi buồn khó tả. Tôi chợt hiểu ra. Anh ta không muốn thay đổi. Hệ thống này là một phần của những kỷ niệm, của những năm tháng đầu tiên bên nhau.

"Vô duyên" như tôi, tôi quyết định nói thẳng: "Chị ơi, hệ thống này vẫn hoạt động tốt, chỉ cần thay một vài bộ phận nhỏ thôi. Hơn nữa, những cảm biến này, những cái công tắc này... đều là những thứ gắn bó với kỷ niệm của hai anh chị mà."

Người vợ nghe tôi nói, hơi sững lại. Cô ấy nhìn sang chồng, rồi lại nhìn tôi. "Chú nói đúng," cô ấy khẽ nói. "Anh ấy từng rất thích cái hệ thống này."

"Đúng vậy," tôi nói tiếp. "Nó không phải là một món đồ công nghệ lỗi thời, nó là một phần của câu chuyện tình yêu của hai anh chị. Tôi sẽ sửa nó, để nó lại hoạt động tốt như ngày đầu."

Tôi không chỉ sửa chữa, mà còn lau chùi từng thiết bị, từng cái công tắc, như một cách để "đánh thức" những kỷ niệm. Người chồng, thấy tôi làm việc, đã lại gần. Anh ta hỏi han về từng chi tiết, và rồi, cả hai vợ chồng bắt đầu kể lại cho tôi nghe những câu chuyện về căn nhà này, về những lần hệ thống smart home "góp công" trong việc tạo nên những bất ngờ nhỏ. Họ cười nhiều hơn, ánh mắt lại lấp lánh như ngày nào.

Khi tôi ra về, người chồng bắt tay tôi thật chặt. "Cảm ơn chú, Liêm vô duyên ạ," anh nói. "Chú không chỉ sửa đồ, chú còn... sửa lại cả kỷ niệm của chúng tôi."

Tôi mỉm cười. Tôi biết, cái biệt danh "vô duyên" của tôi, giờ đây, không còn là một sự thiếu sót. Nó là một sự thật thà, một sự tinh tế ẩn sâu, giúp tôi nhìn thấy những điều mà người khác không thấy: giá trị vô hình của hạnh phúc.

Bài học cuộc sống:

Trong cuộc sống, đừng chạy theo những thứ mới mẻ mà quên đi những giá trị cũ. 

Kỷ niệm, những điều tưởng chừng như nhỏ nhặt, lại là nền móng vững chắc của hạnh phúc. 

Một người thợ giỏi không chỉ là người làm ra những sản phẩm hoàn hảo, mà còn là người biết trân trọng và bảo vệ những giá trị vô hình ấy.

Trong mười năm làm nghề, tôi đã chứng kiến nhiều câu chuyện về sự tin tưởng. Tin tưởng vào công nghệ, tin tưởng vào người thợ. Và có một lần, sự tin tưởng ấy đã trở thành một bài học lớn cho tôi.

Tôi nhận một công trình ở một căn nhà nhỏ, đơn sơ. Chủ nhà là một cụ ông, đã ngoài tám mươi. Con cái ông đều sống ở nước ngoài, muốn lắp đặt hệ thống an ninh và chăm sóc sức khỏe thông minh để yên tâm hơn.

Nhưng ông cụ thì lại không tin. Ông bảo: "Mấy cái điện thoại, máy móc này cứ hay hỏng hóc. Tôi già rồi, mắt mờ tay run, biết bấm thế nào mà dùng. Chú cứ làm cho xong, đừng vẽ vời thêm."

Con trai ông từ nước ngoài gọi điện về, dặn tôi phải kiên nhẫn, giải thích cặn kẽ cho bố. Tôi gật đầu, nhưng trong lòng cũng thấy khó. Ông cụ không chỉ không tin công nghệ, mà dường như còn không tin cả tôi. Ông cứ đứng từ xa, ánh mắt dò xét, mỗi khi tôi chạm vào cái gì, ông lại cau mày.

Cái "vô duyên" của tôi lại được dịp phát huy. Tôi không nói nhiều, chỉ tập trung làm việc, từng bước, từng bước một, như thể đang làm một món đồ thủ công vậy. Tôi lắp đặt camera ở những góc khuất, cảm biến chuyển động ở những vị trí quan trọng. Tôi còn cẩn thận dán nhãn từng thiết bị, ghi chú rõ ràng bằng chữ lớn.

Ngày hoàn thành, tôi không vội vàng ra về. Tôi cầm tay ông cụ, hướng dẫn từng cái vuốt, từng cái chạm trên màn hình điện thoại. Tôi bảo: "Ông ơi, con của ông không chỉ muốn ông an toàn, mà còn muốn ông vui. Từ nay, chỉ cần ông bấm vào đây, ông sẽ thấy con cháu ở bên kia nửa vòng trái đất."

Ông cụ vẫn im lặng. Tôi lo lắng. Liệu tôi có làm quá lên không? Liệu ông có cảm thấy khó chịu?

Một tháng sau, tôi nhận được một cuộc gọi. Đó là con trai của ông cụ. Anh ấy nói: "Chú Liêm, bố cháu gửi lời cảm ơn chú. Ông bảo, từ ngày có cái hệ thống chú lắp, ông thấy yên tâm hơn hẳn. Hơn nữa, ông cứ hay khoe với hàng xóm là ông có thể nhìn thấy con cháu qua cái điện thoại. Chú đúng là một người thợ có tâm!"

Tôi cười, lòng thấy nhẹ nhõm. Hóa ra, điều mà ông cụ không tin không phải là công nghệ, mà là sự chân thành của con người. Và tôi, một người thợ "vô duyên", đã dùng chính sự tận tâm và kiên nhẫn của mình để xây dựng lại niềm tin ấy.

Bài học cuộc sống:

Niềm tin không phải là thứ dễ dàng có được, đặc biệt là với những người đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống. 

Đừng vội vàng phán xét hay nản lòng. 

Hãy cứ làm bằng tất cả sự chân thành, rồi kết quả sẽ là câu trả lời tốt nhất. 

Và đôi khi, việc giúp người khác tìm lại được niềm tin cũng chính là một thành công lớn của chính mình.

Trong nghề này, tôi đã gặp đủ loại khách hàng: từ người giàu có cầu kỳ, người già khó tính, đến cả những người bận rộn. Nhưng có một công trình, chủ nhà không phải là người, mà là... ba chú cún. Và đây là một trong những "phi vụ" dở khóc dở cười nhất của tôi.

Tôi nhận được cuộc gọi từ một cô gái trẻ. Cô ấy có giọng nói đầy vẻ lo lắng: "Chú ơi, chú có thể đến nhà cháu gấp được không? Cái hệ thống của cháu nó bị trục trặc rồi, mà ba đứa con của cháu sắp tan trường về rồi!". Tôi đến nơi, thì ra "ba đứa con" của cô ấy là ba chú chó Golden Retriever to lớn, nghịch ngợm. Cô ấy muốn lắp đặt một hệ thống thông minh để chăm sóc chúng khi cô đi vắng.

Cô ấy giải thích: "Cháu muốn khi cháu đi làm, hệ thống tự động bật nhạc nhẹ, tự động bật điều hòa, và tự động mở máy cho chúng nó ăn. Nhưng mấy hôm nay, hệ thống cho ăn cứ hỏng hoài. Hai đứa lớn thì còn biết nhịn, chứ thằng bé út là nó la oai oái lên, hàng xóm cứ tưởng cháu ngược đãi nó!".

Tôi cười thầm. Hóa ra, "phi vụ" này không phải để "cứu" con người, mà là để "cứu" ba chú cún khỏi bị đói. Tôi bắt đầu kiểm tra. Hệ thống cho ăn không hề hỏng hóc, mà là do... mấy chú cún nghịch ngợm, tò mò, đã dùng mõm để cậy nắp, làm rơi hết thức ăn ra ngoài. Chú chó út, đúng như lời cô chủ nói, liên tục liếm vào cảm biến, khiến nó báo lỗi liên tục.

Cái "vô duyên" của tôi lại được dịp phát huy. Tôi không chỉ sửa chữa, mà còn sáng tạo. Tôi thiết kế lại hộp đựng thức ăn, gắn thêm một bộ khóa tự động, chỉ mở khi có lệnh từ điện thoại. Tôi còn lắp thêm một camera nhỏ, để cô chủ có thể nhìn thấy "ba đứa con" của mình mọi lúc mọi nơi. Cô chủ cũng có thể nói chuyện qua loa thông minh để dỗ dành chúng.

Ngày hoàn thiện, tôi đứng từ xa quan sát. Cô chủ thử nghiệm, ra lệnh cho hệ thống cho ăn. "Kít... cạch", tiếng khóa mở, thức ăn rơi xuống. Ba chú cún chạy đến, ăn ngấu nghiến. Sau đó, cô chủ thử bật loa: "Cả ba đứa ngoan nhé, mẹ sắp về rồi!". Ba chú cún nghe thấy giọng cô, chúng vẫy đuôi mừng rỡ, chạy quanh loa như tìm kiếm.

Cô gái nhìn vào màn hình điện thoại, mắt rưng rưng. "Chú ơi, cảm ơn chú nhiều lắm! Không chỉ sửa được cái máy, chú còn giúp cháu nói chuyện được với chúng nó!" Tôi mỉm cười. Lúc ấy, tôi nhận ra, tình yêu thương không chỉ dành cho con người, mà còn dành cho cả những người bạn bốn chân. Và công nghệ, khi được đặt đúng chỗ, có thể trở thành cầu nối cho tình yêu ấy.

Bài học cuộc sống:

Trong công việc, đừng chỉ tập trung vào những thứ lớn lao. Đôi khi, những chi tiết nhỏ bé, những yêu cầu tưởng chừng như "trời ơi đất hỡi", lại là nơi ẩn chứa những câu chuyện ý nghĩa nhất. 

Sự chân thành và tận tâm của bạn sẽ được đền đáp bằng những nụ cười, dù đó là nụ cười của một con người, hay là một cái vẫy đuôi của một chú cún.

Làm nghề smart home, tôi không chỉ lắp đặt thiết bị, mà còn phải học cách thấu hiểu con người. Mỗi gia đình là một thế giới riêng, với những câu chuyện, những mâu thuẫn ẩn giấu sau cánh cửa. Một trong những câu chuyện đáng nhớ nhất đối với tôi là ở nhà một gia đình ba thế hệ.

Vị khách hàng là một người phụ nữ trẻ tuổi, thành đạt. Chị muốn lắp đặt hệ thống smart home để "hiện đại hóa" căn nhà, đặc biệt là để bố mẹ chị, những người lớn tuổi, có thể sử dụng dễ dàng hơn.

"Bố mẹ tôi quen với cách dùng truyền thống rồi," chị thở dài. "Ông bà cứ hay quên tắt đèn, quên đóng cửa sổ, rồi điều hòa thì lúc nóng lúc lạnh. Tôi muốn lắp hệ thống để ông bà không phải lo lắng nhiều nữa."

Nhưng khi tôi bắt đầu làm việc, tôi nhận ra vấn đề không chỉ đơn giản là "quên". Bố của chị, một người đàn ông lớn tuổi nhưng vẫn rất phong độ, luôn cau có khi thấy tôi loay hoay với những thiết bị mới. Ông nói: "Thời của chú, làm gì có cái điện đóm hiện đại như thế này! Cứ phải tự tay làm, tự tay bật, tự tay tắt mới nhớ được! Đừng làm cho mọi người lười đi!". Mẹ chị thì ngược lại, bà rất tò mò, nhưng lại ngại, chỉ dám lén lút hỏi tôi những câu hỏi nhỏ: "Cái này có khó dùng lắm không chú? Lỡ mà điện thoại hết pin thì làm sao?".

Tôi hiểu, vấn đề ở đây không phải là thiếu tiện nghi, mà là sự khác biệt thế hệ, là nỗi lo lắng của người lớn tuổi khi phải làm quen với những điều mới mẻ. Và có lẽ, cả một chút tự ái, vì cảm giác như mình không còn "hiện đại" nữa.

Thay vì chỉ lắp đặt xong rồi đi, tôi dành thêm thời gian để trò chuyện với ông bà. Tôi không nói về công nghệ, tôi nói về những lợi ích nó mang lại. Tôi nói với ông: "Chú ạ, cái này giống như ngày xưa mình làm cái ròng rọc để lấy nước ấy. Vẫn là lấy nước, nhưng tiện hơn, đỡ tốn sức hơn." Tôi nói với bà: "Cô ơi, lỡ có quên tắt đèn ở tầng 1, giờ cô chỉ cần ngồi tại phòng ngủ, bật điện thoại lên, nhấn một cái là tắt thôi. Không cần phải đi xuống đi lên làm gì cho mệt."

Ông vẫn im lặng, nhưng tôi thấy ánh mắt ông đã dịu đi. Bà thì bắt đầu hào hứng, nhờ tôi hướng dẫn cách điều khiển từng thiết bị một. Ngày hoàn thành công trình, tôi thấy ông chủ động mở loa thông minh, ra lệnh bật nhạc Trịnh Công Sơn mà ông yêu thích. Bà thì ngồi trên ghế sofa, tay cầm điện thoại, khoe với con gái: "Con thấy chưa, mẹ điều khiển được hết đây này!". Cả gia đình cười vang.

Khi tôi ra về, ông chủ động ra bắt tay tôi, nói khẽ: "Cảm ơn chú! Ban đầu tôi nghĩ chú chỉ là thợ, nhưng giờ tôi thấy chú đúng là một người hiểu chuyện." Tôi biết, đó là lời khen chân thành nhất mà một người thợ có thể nhận được.

Bài học cuộc sống:

Khoảng cách thế hệ không phải là một bức tường, mà là một cây cầu. 

Và công nghệ, khi được sử dụng đúng cách, có thể trở thành nhịp cầu vững chắc để kết nối. 

Điều quan trọng không phải là ép buộc người khác thay đổi, mà là kiên nhẫn, thấu hiểu và cho họ thấy những giá trị mà sự thay đổi đó mang lại. 

Đôi khi, sự "vô duyên" của tôi lại là sự chân thành cần thiết để xóa tan những rào cản.

Trong nghề, tôi thường xuyên gặp những khách hàng giàu có. Họ muốn ngôi nhà của mình trở thành một kiệt tác công nghệ, một thế giới tự động hoàn toàn. Và đa số, họ đều rất bận rộn. Nhưng có một công trình, dù đã hoàn thành lâu rồi, vẫn để lại trong tôi nhiều suy nghĩ.

Anh khách hàng này là một doanh nhân thành đạt, sở hữu một căn penthouse xa hoa. Anh muốn lắp đặt hệ thống tự động hóa toàn bộ, từ rèm cửa, ánh sáng cho đến hệ thống giải trí, chỉ để anh có thể điều khiển mọi thứ bằng một nút bấm duy nhất trên điện thoại.

"Tôi không có nhiều thời gian," anh nói, giọng dứt khoát. "Tôi muốn mọi thứ phải thật nhanh gọn, thật hiệu quả. Sao cho tôi chỉ cần vào nhà, bấm một nút, là mọi thứ đều sẵn sàng để tôi nghỉ ngơi."

Con gái anh, một cô bé khoảng mười tuổi, luôn đi theo sau lưng anh, ánh mắt đầy khao khát được trò chuyện nhưng lại không dám. Khi tôi đang loay hoay với mớ dây điện, cô bé lại gần, rụt rè hỏi: "Chú ơi, chú có thể làm cho cái đèn ở phòng con tự đổi màu không ạ? Màu hồng, rồi màu xanh lá cây ấy. Lúc nào con vui thì màu hồng, buồn thì màu xanh."

Tôi mỉm cười, gật đầu: "Được chứ, dễ thôi mà." Cô bé vui vẻ chạy đi.

Chiều hôm đó, tôi thấy anh khách hàng nói chuyện với con gái. Cô bé kể chuyện ở trường, chuyện về những người bạn mới, nhưng anh chỉ nghe loáng thoáng, tay vẫn liên tục lướt điện thoại. Anh bảo với cô bé: "Bố bận lắm, con cứ vào phòng đi. Bố đã lắp đặt xong hết mọi thứ rồi, con muốn làm gì thì chỉ cần ra lệnh cho loa thông minh thôi."

Lòng tôi bỗng chùng xuống. Một căn nhà thông minh, hiện đại đến mấy, cũng không thể thay thế được những khoảnh khắc trò chuyện, những cái ôm ấm áp của một người cha. Tôi chợt nảy ra một ý tưởng.

Thay vì chỉ cài đặt một nút bấm để "mở chế độ thư giãn", tôi đã thiết lập thêm một "nút bấm đặc biệt". Nút này, khi được nhấn, không chỉ bật đèn dịu, mở nhạc êm, mà còn... gửi một thông báo đến điện thoại của anh, kèm một câu nói tự động: "Bố ơi, hôm nay con muốn nói chuyện với bố."

Một tuần sau, anh khách hàng gọi cho tôi, giọng nói khác hẳn vẻ dứt khoát thường ngày, có chút bối rối. "Liêm này, cái nút tôi yêu cầu, sao nó lại... báo tin nhắn cho tôi thế? Và từ hôm lắp đặt, con bé nhà tôi cứ thi thoảng lại bấm cái nút đấy."

Tôi mỉm cười: "Anh cứ thử bấm lại xem."

Chiều hôm đó, tôi nhận được một bức ảnh từ anh. Bức ảnh chụp hai bố con đang ngồi cạnh nhau trên sofa. Cô bé đang cười rất tươi, còn anh thì đặt điện thoại xuống, ánh mắt nhìn con đầy yêu thương. Anh nhắn thêm một dòng: "Cảm ơn chú, cái nút bấm này... đúng là thứ tôi cần."

Cái biệt danh "vô duyên" của tôi lại được thêm một ý nghĩa mới: "vô duyên" vì không giỏi giao tiếp, nhưng lại "hữu duyên" giúp mọi người kết nối lại với nhau.

Bài học cuộc sống:

Công nghệ không phải là thứ để thay thế con người, mà là công cụ để kết nối chúng ta lại gần nhau hơn. 

Một ngôi nhà thông minh thực sự không phải là nơi có nhiều thiết bị hiện đại nhất, mà là nơi mỗi thành viên trong gia đình cảm thấy được yêu thương, được lắng nghe. 

Đôi khi, một nút bấm nhỏ bé cũng có thể tạo ra hạnh phúc lớn lao.

"Liêm vô duyên" tôi có một cái tật, đó là không bao giờ nói dối khách hàng. Thậm chí có đôi khi, sự thật phũ phàng lại khiến tôi trở nên "vô duyên" hơn bao giờ hết. Có lần, tôi nhận được yêu cầu từ một ông chú, tầm ngoài sáu mươi, dáng người nhỏ thó nhưng ánh mắt tinh ranh vô cùng.

Ông chú có một căn nhà ống ba tầng ở phố cổ Hà Nội. Ông gọi tôi đến không phải để lắp đặt hệ thống hiện đại nhất, mà là để "kiểm tra xem có cách nào tiết kiệm điện tối đa không". Ông bảo, từ ngày nghỉ hưu, ông dành hết thời gian để "nghiên cứu" về điện đóm, nhưng càng nghiên cứu càng thấy... đau đầu.

"Chú muốn cái gì nó phải tự động hết," ông chú hắng giọng, "nhưng phải tiết kiệm. Tiết kiệm tối đa! Ví dụ như cái đèn nhà vệ sinh ấy, nhiều khi ra quên tắt, lãng phí biết bao nhiêu! Rồi cái điều hòa, nóng quá mới bật, lạnh quá mới tắt, mệt mỏi! Chú muốn nó tự biết lúc nào nóng, lúc nào lạnh, tự bật tự tắt, nhưng mà... phải tiết kiệm!".

Tôi gãi đầu. Đúng là bài toán khó. Tiết kiệm điện là mục tiêu của smart home, nhưng "tiết kiệm tối đa" theo kiểu của ông chú thì lại là một thử thách khác. Tôi bắt đầu phân tích từng ngóc ngách, từng thiết bị điện trong nhà. Khi tôi đề xuất lắp đặt cảm biến chuyển động cho đèn nhà vệ sinh, ông chú gật gù: "Được, cái này hợp lý!". Đến khi tôi trình bày về hệ thống điều hòa thông minh có khả năng học thói quen sử dụng và tự động điều chỉnh nhiệt độ, ông lại nhíu mày: "Cái này... có tốn điện hơn không? Chú thấy bật tắt liên tục thì tốn hơn chứ?".

Tôi giải thích cặn kẽ về công nghệ Inverter, về khả năng tối ưu hóa năng lượng của hệ thống thông minh, nhưng ông chú vẫn bán tín bán nghi. "Thôi được rồi," ông thở dài, "cứ làm đi. Nhưng mà nhớ đấy, nếu thấy tốn điện hơn, chú sẽ bắt đền đấy!". Tôi phì cười. Ông chú này thật là một ca khó đỡ!

Sau gần một tuần lắp đặt và tinh chỉnh, hệ thống nhà thông minh của ông chú đã hoàn thiện. Tôi hướng dẫn ông cách sử dụng app trên điện thoại, cách theo dõi mức tiêu thụ điện năng. Ông chú vẫn còn ngờ vực, ngày nào cũng mở app ra xem biểu đồ điện, rồi lại gọi điện cho tôi để hỏi những câu hỏi trời ơi đất hỡi. "Sao hôm qua cái đèn nhà vệ sinh nó bật có 3 phút thôi mà hôm nay bật đến 5 phút lận? Có phải hệ thống bị lỗi không?". Hay "Cái điều hòa hôm nay chạy ít hơn hôm qua, có khi nào nó hỏng rồi không?"

Tôi kiên nhẫn giải thích từng chút một. Đến cuối tháng, khi hóa đơn tiền điện về, ông chú gọi điện cho tôi, giọng đầy hớn hở: "Này Liêm! Đúng là ông có tài thật! Tiền điện tháng này giảm gần một nửa! Chú không tin nổi!". Ông còn mời tôi sang nhà ăn cơm, khoe với cả khu phố về "thằng Liêm vô duyên nhưng mà tài giỏi". Cái biệt danh "vô duyên" giờ đây lại được gắn thêm chữ "tài giỏi", nghe cũng không tệ chút nào!

Bài học cuộc sống:

Đôi khi, điều quan trọng nhất không phải là bạn nói gì, mà là bạn làm được gì. 

Sự chân thành và kết quả thực tế luôn là minh chứng hùng hồn nhất cho năng lực của bạn. 

Dù có bị gọi là "vô duyên" hay "khó tính" đi chăng nữa, hãy cứ làm tốt công việc của mình, rồi thành quả sẽ tự lên tiếng. 

Và đôi khi, việc giúp đỡ người khác đạt được mục tiêu của họ – dù đó chỉ là mục tiêu tiết kiệm từng đồng điện lẻ – cũng mang lại niềm vui lớn lao cho chính mình.

Hơn mười năm lăn lộn với nghề smart home, tôi quen với đủ loại biệt danh. Nào là "phù thủy công nghệ", "bác sĩ nhà thông minh", nhưng cái tên mọi người hay gọi, và tôi cũng tự nhận, là "Liêm vô duyên". Vô duyên thật. Vô duyên đến mức, có lần đang lắp đặt hệ thống cho một biệt thự lộng lẫy, chủ nhà thấy tôi lầm lũi với mớ dây nhợ, đã nửa đùa nửa thật bảo: "Nhìn cái mặt ông là biết không có duyên bán hàng rồi. Chỉ hợp làm thợ thôi?!".

Hôm ấy, tôi nhận một công trình đặc biệt. Căn nhà không quá lớn, nhưng mọi yêu cầu của gia chủ đều rất tỉ mỉ và cầu kỳ. Cô chủ nhà là một phụ nữ trung niên, gầy gò, ánh mắt luôn phảng phất nỗi buồn. Cô muốn lắp đặt hệ thống tự động hóa hoàn toàn: đèn tự sáng khi có người, rèm tự mở theo giờ, điều hòa tự điều chỉnh nhiệt độ… Cô nói, tất cả những tiện nghi này không phải để phục vụ mình, mà để dành cho con trai.

Tôi tò mò, hỏi: "Cháu nhà chắc còn nhỏ lắm ạ?". Cô khẽ lắc đầu, nén tiếng thở dài: "Nó lớn rồi, nhưng bị tai nạn... không đi lại được. Thằng bé rất nhạy cảm với ánh sáng và nhiệt độ, nhưng không thể tự điều chỉnh mọi thứ. Tôi muốn nó có thể sống độc lập nhất có thể."

Lời nói của cô làm tim tôi như thắt lại. Tôi nhìn cô, ánh mắt vô duyên thường ngày bỗng trở nên đồng cảm lạ thường. Thay vì chỉ làm theo hợp đồng, tôi dành thêm thời gian để nghiên cứu, tìm hiểu những giải pháp tốt nhất. Tôi không chỉ lắp đặt, mà còn điều chỉnh từng thông số, từng cảm biến một cách tỉ mỉ, để ánh sáng dịu nhất, nhiệt độ ấm áp nhất, để mọi thao tác đều thật nhẹ nhàng, không gây ra tiếng động hay sự khó chịu nào.

Ngày hoàn thiện, tôi đứng từ xa quan sát. Cậu con trai được mẹ dìu ra phòng khách. Ánh mắt cậu mở to, ngạc nhiên khi thấy rèm cửa tự động mở ra, để ánh nắng ban mai tràn vào. Cậu khẽ mỉm cười, một nụ cười rạng rỡ và trong trẻo như nắng sớm. Ngay lập tức, tôi thấy cảm biến nhiệt độ báo về, điều hòa tự động giảm xuống một chút. Cậu bé khẽ gật đầu, tỏ vẻ hài lòng. Cô chủ nhà đứng cạnh, nước mắt lăn dài. Cô không nói gì, chỉ khẽ nắm lấy tay tôi, ánh mắt biết ơn vô bờ. Lúc ấy, tôi nhận ra, cái biệt danh "vô duyên" của mình bỗng trở nên thật vô nghĩa.

Bài học cuộc sống:

Trong cuộc sống, có những người chỉ làm vì tiền, nhưng cũng có những người cống hiến bằng cả trái tim. 

Đừng bao giờ đánh giá một người qua vẻ bề ngoài hay những lời đùa cợt. Hãy nhìn vào những gì họ làm, những giá trị họ mang lại. 

Cái "vô duyên" của tôi không phải là sự thiếu sót trong giao tiếp, mà là sự tập trung tuyệt đối vào công việc, vào việc tạo ra những giá trị thực sự cho người khác. 

Hạnh phúc lớn nhất của người thợ, không phải là nhận được tiền công, mà là nhìn thấy nụ cười, là nhìn thấy cuộc sống của ai đó trở nên tốt đẹp hơn nhờ chính công sức của mình.